آلرژی و آسم؛ دو روی یک سکه

در بیشتر بزرگسالانِ مبتلا به آسم، آلرژی زمینه‌ای نقش اصلی دارد؛ کنترل آلرژی، بخش جداناپذیر کنترل آسم است.

آلرژی یعنی پاسخ بیش‌ازحد سیستم ایمنی به موادی که برای افراد معمولی بی‌خطرند؛ مانند گردهٔ گیاهان، مایت گرد و غبار، پوست و بزاق حیوانات یا کپک. وقتی همین واکنش در راه‌های هوایی رخ دهد، التهاب و تنگی راه هوایی یعنی علائم آسم شکل می‌گیرد. به همین دلیل متخصصان آسم و آلرژی را «دو روی یک سکه» می‌نامند؛ بخش بزرگی از بیماران آسمی سابقهٔ رینیت آلرژیک، اگزمای کودکی یا حساسیت خانوادگی دارند.

آلرژی چگونه آسم را بدتر می‌کند؟

• مواجههٔ مداوم با مادهٔ آلرژن، التهاب مزمن راه هوایی را روشن نگه می‌دارد و راه هوایی را به همهٔ محرک‌های دیگر حساس‌تر می‌کند.
• در فصل گرده یا در محیط پر از مایت، نیاز به اسپری رهائی‌بخش و حملات شبانه بیشتر می‌شود.
• رینیت آلرژیک درمان‌نشده کنترل آسم را خراب می‌کند؛ بینی مسدود = تنفس دهانی = ورود هوای فیلترنشده به ریه.

تشخیص آلرژی چگونه انجام می‌شود؟

الگوی علائم (فصلی بودن، بدتر شدن در تماس با حیوان یا گرد و غبار) نخستین سرنخ است. آزمایش‌های تأییدی شامل تست پوست (Prick Test) و آزمایش خون IgE اختصاصی است؛ در ویزیت بر اساس سابقهٔ شما مشخص می‌شود کدام آزمایش مناسب‌تر است. شناسایی دقیق آلرژن‌ها شرط پیشگیری مؤثر است؛ «پرهیز کورکورانه از همه‌چیز» نه عملی است و نه لازم.

راهکارهای عملی کنترل آلرژی

1. مایت گرد و غبار: روتختی با پوشش ضدحساسیت، شست‌وشوی هفتگی ملافه با آب داغ، حذف فرش و عروسک پارچه‌ای از اتاق خواب، رطوبت خانه زیر ۵۰٪.
2. گردهٔ گیاهان: در فصل گرده پنجره‌ها را بسته نگه دارید، از کولر یا تصفیه‌هوا استفاده کنید و پس از بازگشت از بیرون، صورت و لباس را عوض کنید.
3. حیوانات خانگی: اگر حساسیت تأیید شده، نگهداری حیوان در اتاق خواب ممنوع؛ شست‌وشوی منظم و استفاده از فیلتر HEPA کمک‌کننده است.
4. کپک: رفع نم و نشتی، تهویهٔ مناسب سرویس بهداشتی و آشپزخانه.