دود سیگار سال‌ها آرام‌آرام به ریه‌ها آسیب می‌زند؛ از بیماری مزمن انسدادی ریه گرفته تا سرطان ریه. خبر خوب این است که ترک دخانیات در هر سنی روند بیماری را متوقف یا کند می‌کند.
هر پک سیگار، هزاران ترکیب شیمیایی و مادّه رقیق‌شده مانند قطران را وارد ریه‌ها می‌کند. این مواد دیواره راه‌های هوایی و کیسه‌های هوایی (آلوئول‌ها) را تخریب می‌کنند و می‌توانند سلول‌های ریوی را به‌سمت تغییرات پیش‌سرطانی ببرند. نکته مهم اما امیدبخش این است که ریه‌ها بخشی از توان ترمیم خود را دارند و ترک دخانیات در هر سن و حتی بعد از سال‌ها مصرف، سود واقعی دارد.
COPD؛ شایع‌ترین پیامد تنفسی سیگار
در بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) جریان هوا به‌صورت پایدار و پیش‌رونده محدود می‌شود. سرفه صبحگاهی با خلط، تنگی نفس تدریجی هنگام فعالیت و عفونت‌های مکرر تنفسی از علائم شاخص آن است. طبق راهنمای GOLD، تشخیص با تست اسپیرومتری انجام می‌شود و قطع دخانیات تنها اقدامی است که روند بیماری را کُند می‌کند؛ همراه با داروهای استنشاقی طبق دستور پزشک، واکسن آنفلوانزا و پنوموکوک و بازتوانی ریوی.
سرطان ریه؛ خطر خاموش
سرطان ریه معمولاً سال‌ها بدون علامت پیش می‌رود و به همین دلیل بسیاری از بیماران در مراحل پیشرفته مراجعه می‌کنند. علائم هشدار شامل تداوم سرفه بیش از چند هفته، خلط آغشته به خون، کاهش وزن بی‌دلیل، تنگی نفس تازه یا درد قفسه سینه است. برای افراد سیگاری بالای سن مشخص، پزشکان ممکن است اسکن کم‌دوز قفسه سینه را به‌عنوان غربالگری پیشنهاد کنند؛ زیرا یافتن تومور در مراحل اولیه، شانس درمان موفق را به‌طور چشمگیری بالا می‌برد.
آسیب‌های دیگر دود دخانیات
- تشدید آسم و افزایش دفعات حملات
- عفونت‌های مکرر تنفسی و سینه‌پهلو
- آسیب به عروق قلب و افزایش خطر سکته قلبی
- آسیب دود دست‌دوم به اعضای خانواده، به‌ویژه کودکان و زنان باردار
ترک سیگار؛ ممکن و ارزشمند
همراهی با پزشک، استفاده از مشاوره رفتاری و داروهای کمک‌کننده طبق دستور پزشک، شانس موفقیت ترک را چند برابر می‌کند. نکته کلیدی این است که شکست در تلاش‌های قبلی به معنای ناتوانی نیست؛ اغلب افراد پس از چند تلاش موفق می‌شوند.
یک قدم ساده اما مؤثر
تاریخ دقیق ترک را بنویسید، لوازم دخانیات را از خانه و ماشین حذف کنید و اطرافیان را در جریان بگذارید. پشتیبانی خانواده یکی از عوامل موفقیت‌آمیزترین ترک‌ها است.
این محتوا آموزشی است
این مطلب جایگزین ویزیت حضوری نیست. اگر تنگی نفس شدید، سرفه خون‌دار، درد شدید قفسه سینه، سیاهی دور لب‌ها یا اختلال هوشیاری دارید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
