شایع‌ترین عفونت تنفسی شیرخواران را بشناسید؛ علائم هشدار و مراقبت‌های خانگی ساده و مؤثر.
برونشیولیت التهاب ریزترین لوله‌های هوایی ریه است و شایع‌ترین شکل آن، یک عفونت ویروسی در شیرخواران و کودکان زیر دو سال است. ویروس RSV عامل اصلی این بیماری است؛ در ماه‌های سرد سال شیوع بیشتری دارد و به‌راحتی از طریق قطرات تنفسی و دست‌های آلوده منتقل می‌شود.
بیماری چگونه شروع می‌شود؟
روزهای نخست شبیه یک سرماخوردگی ساده است: آبریزش بینی، عطسه و سرفه خفیف. سپس ویروس به ریزراه‌های هوایی می‌رسد و علائم تنفسی پیدا می‌شود؛ خس‌خس سینه، تنفس سریع، فرو رفتن فضاهای بین دنده‌ها هنگام دم و در شیرخواران، دشواری در خوردن شیر. تب در روزهای نخست معمولا خفیف است؛ اگر تب بالا و طولانی شد، حتما پزشک را در جریان بگذارید، چون ممکن است عفونت دیگری همزمان وجود داشته باشد. بیشتر کودکان ظرف یکی دو هفته به‌خوبی بهبود می‌یابند.
درمان چیست؟
برونشیولیت ویروسی است، پس آنتی‌بیوتیک به آن کمکی نمی‌کند مگر اینکه پزشک عفونت باکتریایی همراه را محتمل بداند. درمان اصلی حمایتی است:
- مایعات کافی و تقسیم شیردهی به وعده‌های کوچک‌تر
- قطره یا اسپری سرم نمکی بینی و تخلیه ملایم بینی پیش از شیر خوردن
- کنترل تب طبق دستور پزشک
- استراحت و پرهیز کامل از حضور کودک در معرض دود سیگار
چه زمانی بیمارستان لازم می‌شود؟
اگر نوزاد در هر وعده شیر را نیمه‌کاره رها می‌کند، تعداد تنفس به‌روشنی بالاست، فضاهای بین دنده‌ها هنگام دم عمیقا فرو می‌روند، لب‌ها یا صورت کبود می‌شود یا وقفه تنفسی دارد، باید سریع‌تر در مرکز درمانی ارزیابی شود.
پیشگیری؛ ساده اما مؤثر
- شست‌وشوی مرتب دست‌ها، به‌ویژه پیش از لمس نوزاد
- دور نگه‌داشتن کودک از افراد مبتلا به سرماخوردگی
- پرهیز از دود سیگار در خانه و ماشین
- شیر مادر؛ پشتیبان طبیعی ایمنی نوزاد
- در برخی مناطق، ایمن‌سازی ویژه در برابر RSV برای گروه‌های پرخطر طبق دستور پزشک
آیا برونشیولیت باعث آسم می‌شود؟
برخی کودکان پس از برونشیولیت، در سال‌های بعد سرفه یا خس‌خس تکرارشونده دارند و شانس آسم در آن‌ها اندکی بیشتر است؛ اما بیشتر بچه‌ها بدون هیچ مشکلی رشد می‌کنند. اگر پس از بهبود، سرفه‌های شبانه یا خس‌خس مکرر دیدید، برای ارزیابی به پزشک مراجعه کنید.
این مطلب صرفا آموزشی است و جایگزین معاینه کودک توسط پزشک نیست. اگر وقفه تنفسی، کبودی لب‌ها یا صورت، صدای ناله در تنفس، بی‌حالی شدید یا کاهش چشمگیر شیر خوردن و ادرار دیدید، بی‌درنگ با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
