سرطان ریه در آغاز اغلب خاموش است؛ شناخت علائم هشدار و انجام به‌موقع غربالگری می‌تواند شانس درمان موفق را به‌شکل چشمگیری بالا ببرد.
سرطان ریه یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در جهان است و متأسفانه در مراحل اولیه اغلب علائم آشکاری ندارد. اما خبر امیدوارکننده این است که با ترک سیگار، توجه به علائم هشدار، غربالگری مناسب و درمان‌های نوین، شانس درمان موفق و زندگی باکیفیت به‌طور قابل توجهی بیشتر شده است.
سرطان ریه سلول غیرکوچک (NSCLC) چیست؟
بیشتر سرطان‌های ریه از نوع سلول غیرکوچک (NSCLC) هستند که خود شامل انواعی مانند آدنوکارسینوما و کارسینوم سلول سنگفرشی می‌شود. این نوع معمولاً آهسته‌تر از نوع سلول کوچک رشد می‌کند و در مراحل اولیه، امکان درمان با جراحی یا درمان‌های ترکیبی را فراهم می‌آورد. به همین دلیل شناخت علائم و مراجعه به‌موقع اهمیت ویژه‌ای دارد.
علائم هشداردهنده که نباید نادیده گرفته شوند
- سرفه‌ای که بیش از سه هفته ادامه دارد یا ماهیتش تغییر می‌کند
- بروز خلط خونی یا رگه‌های خون در خلط
- تنگی نفس یا خس‌خس سینه که تازه شروع شده است
- درد قفسه سینه، به‌ویژه دردی که با تنفس عمیق یا سرفه بیشتر می‌شود
- عفونت‌های مکرر ریه یا پنومونی‌های عودکننده در یک ناحیه
- کاهش وزن بی‌دلیل، بی‌اشتهایی و خستگی مداوم
هر سرفه‌ای که بیش از سه هفته طول بکشد، ارزش بررسی توسط پزشک را دارد؛ به‌ویژه اگر سیگار می‌کشید یا سابقه طولانی دخانیات دارید.
عوامل خطر؛ سیگار در صدر فهرست
دخانیات مهم‌ترین عامل خطر سرطان ریه است؛ هرچه مدت و میزان کشیدن سیگار بیشتر باشد، خطر بالاتر می‌رود. دخانیات دست‌دوم، مواجهه شغلی با آزبست، رادون و فلزات سنگین، آلودگی هوا و سابقه خانوادگی نیز خطر را افزایش می‌دهند. ترکیب سیگار کشیدن با مواجهه شغلی، خطر را چند برابر می‌کند؛ بنابراین ترک سیگار سودمندترین قدم پیشگیرانه است.
غربالگری با سی‌تی‌اسکن کم‌دوز
طبق راهنماهای بین‌المللی، برای افراد میان‌سال با سابقه طولانی و سنگین سیگار، انجام سالانه سی‌تی‌اسکن کم‌دوز می‌تواند سرطان ریه را در مرحله قابل درمان شناسایی کند. اگر در گروه پرخطر هستید، درباره این غربالگری با پزشک خود صحبت کنید.
تشخیص و گزینه‌های درمان
پس از معاینه، معمولاً تصویربرداری با سی‌تی‌اسکن با وضوح بالا (HRCT) انجام می‌شود و در صورت مشاهده ضایعه مشکوک، نمونه‌برداری از طریق برونکوسکوپی یا با سوزن، تشخیص را قطعی می‌کند. آزمایش‌های مولکولی مانند بررسی جهش EGFR نیز امروزه نقش کلیدی در انتخاب درمان دارند. بسته به مرحله بیماری، درمان می‌تواند شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، درمان‌های هدفمند و ایمونوتراپی باشد و بسیاری از بیماران از ترکیب این روش‌ها سود می‌برند.
پیشگیری؛ سودمندترین قدم در دستان شماست
ترک سیگار در هر سنی خطر سرطان ریه را کاهش می‌دهد و این کاهش حتی سال‌ها پس از ترک نیز ادامه می‌یابد. اجتناب از دخانیات دست‌دوم، رعایت نکات ایمنی در محیط‌های کاری و پیگیری عفونت‌های مکرر ریه نیز کمک‌کننده هستند. اگر در ترک سیگار دچار تردید هستید، بدانید که کلینیک‌های ترک سیگار با دارو و مشاوره، شانس موفقیت شما را چند برابر می‌کنند.
