هر تودهای در ریه سرطان نیست؛ تومورهای کارسینوئید و ضایعات خوشخیم، گروهی آهستهرشد و اغلب درمانپذیر هستند که شناختشان خیال را آسوده میکند.
یافتن یک توده یا گره در تصویر قفسه سینه، برای هر کسی نگرانکننده است؛ اما واقعیت امیدبخش این است که بسیاری از ضایعات ریه خوشخیم یا آهستهرشد هستند و با تشخیص درست، بهسادگی مدیریت میشوند. در این مطلب با دو گروه مهم از تومورهای نادر ریه آشنا میشویم: کارسینوئیدها و ضایعات خوشخیم.
کارسینوئید ریه؛ توموری آهستهرشد از سلولهای عصبی-اندوکرین
کارسینوئید از سلولهای عصبی-اندوکرین ریه منشأ میگیرد، معمولاً در مسیرهای هوایی بزرگ رشد میکند و بسیار آهسته پیش میرود. نوع «تیپیکال» آن پیشآگهی بسیار خوبی دارد و نوع «آتیپیکال» نیز با درمان مناسب قابل کنترل است. چون این تومور اغلب داخل راه هوایی قرار دارد، ممکن است علائم شبیه آسم یا برونشیت ایجاد کند؛ به همین دلیل گاهی تشخیص آن کمی زمان میبرد.
علائم شایع
- سرفه مزمن یا عفونتهای عودکننده در یک ناحیه از ریه
- خسخس سینه که به درمانهای معمول آسم خوب پاسخ نمیدهد
- خلط خونی کممقدار و تکرارشونده
- تنگی نفس در موارد انسداد راه هوایی
- بهندرت گرگرفتگی و اسهال (سندرم کارسینوئید) که در تومورهای پیشرفته بروز میکند
ضایعات خوشخیم شایعتر
- همارتوم: شایعترین تومور خوشخیم ریه، ترکیبی از بافت غضروفی و چربی که در تصویربرداری ظاهر مشخصی دارد
- گرههای التهابی پس از عفونتهای قبلی مانند سل
- پاپیلومها و تومورهای چربی یا غضروفی راه هوایی
- ندولهای ریز پایدار که سالها بدون تغییر باقی میمانند
نقش برونکوسکوپی در تشخیص
برونکوسکوپی با دید مستقیم مسیرهای هوایی و امکان نمونهبرداری، ابزار کلیدی تشخیص تومورهای داخلی ریه است. در ضایعاتی که خارج از مسیر هوایی قرار دارند، نمونهبرداری با سوزن از راه دیواره قفسه سینه یا پایش تصویری منظم توصیه میشود. عکس ساده قفسه سینه و سیتیاسکن نیز نخستین گامها برای ارزیابی هر گره ریوی هستند.

درمان و پیگیری
درمان اصلی کارسینوئید، جراحی است و در موارد منتخب، برداشت ضایعه از راه برونکوسکوپی نیز ممکن است. در ضایعات خوشخیم، اغلب فقط پیگیری تصویری کافی است و مداخله لازم نمیشود. پس از درمان، ویزیتهای منظم همراه با تصویربرداری، سلامت شما را پایش میکند. خبر خوب اینکه پیشآگهی کارسینوئید تیپیکال و ضایعات خوشخیم، در مقایسه با سرطانهای شایع ریه، بسیار بهتر است.