یک برگهٔ ساده که در شرایط اضطراری جایگزین حدس و اشتباه میشود؛ ببینید مناطق رنگی چه میگویند و چطور برنامهٔ اختصاصی برای کنترل آسم خود را داشته باشید.
برنامه اقدام شخصی آسم (Asthma Action Plan) یک برگهٔ مکتوب و شخصیسازیشده است که پزشک شما آن را با داروها و بهترین عدد پیکفلومتری شما پر میکند. پیک فلومتری وسیله ای ساده است که با یک بازدم قوی، میزان باز بودن راههای هوایی شما را نشان میدهد و به شما کمک میکند وضعیت آسمتان را بهتر کنترل کنید. مطالعات نشان دادهاند بیماران دارای برنامهٔ اقدام مکتوب، حملههای شدید کمتر و بستریهای کمتری دارند؛ چون در لحظهٔ بحران، بهجای حدسزدن، دقیقاً میدانند چه کنند.
سه منطقهٔ رنگی و معنای آنها
🟢 منطقهٔ سبز — آسم کنترلشده
- پیکفلو ۸۰ تا ۱۰۰٪ بهترین عدد شخصی پیک فلومتری؛ علائم کم یا هیچ
- اقدام: مصرف داروهای کنترلکنندهٔ منظم؛ زندگی عادی
🟡 منطقهٔ زرد — هشدار، زمان تنظیم درمان
- پیکفلو ۵۰ تا ۸۰٪ یا علائم جدید (سرفه شبانه، خسخس، اسپری بیشتر)
- اقدام: اسپری کنترل کننده طبق دستور + افزایش دوز/افزودن داروهای لازم مثل اسپری تسکین دهنده طبق برنامهٔ نوشتهشده؛ اگر ۲۴ تا ۴۸ ساعت به سبز برنگشتید با مطب تماس بگیرید.
🔴 منطقهٔ قرمز — اورژانس
- پیکفلو زیر ۵۰٪ یا علائم شدید (ناتوانی از بیان جملهٔ کامل، کبود شدن لبها و تنگی نفس شدید)
- اقدام: داروی اضطراری طبق دستور + تماس فوری با ۱۱۵؛ صبر نکنید
برنامهٔ شما باید شامل اینها باشد
- فهرست داروهای روزانه با دوز دقیق و ساعت مصرف
- نام و دوز داروی تسکین دهنده سریع الاثر و سقف مصرف آن در ۲۴ ساعت
- عدد Personal Best و مرزهای درصدی سه منطقه
- داروی اضطراری (مثلاً کورتون خوراکی) با مقدار دوز مناسب و مدت زمان مصرف
- شمارههای تماس ضروری: مطب، اورژانس و شخص حامی
برنامه را «به روز» نگه دارید
هر بار که درمان تغییر میکند، برنامهٔ شخصی کنترل آسم شما هم باید بهروز شود. نسخهٔ قدیمی کنار بگذارید؛ برنامهٔ منقضیشده خطرناکتر از نداشتن برنامه است.
برنامهٔ اقدام شخصی یعنی پزشک شما ۲۴ ساعته همراه شماست؛ برنامه را با پزشک خود تنظیم کنید، در یک جای مطمين نگهداری کنید و به خانواده آموزش دهید.