وقتی اسپری‌های معمولی کافی نیستند، درمان‌های پیشرفته و هدفمند وارد می‌شوند؛ آسم شدید را بشناسید.
برای بیشتر بیماران، یک اسپری کنترل‌کننده و یک اسپری نجات‌بخش کافی است تا آسم کاملا مهار شود. اما در گروهی کوچک — کمتر از ده درصد بیماران — علائم با حتی بالاترین دوز اسپری‌های استاندارد هم کنترل نمی‌شود. به این وضعیت آسم شدید می‌گویند؛ وضعیتی که شناخت درست آن، مسیر درمان را کاملا تغییر می‌دهد.
آسم شدید یعنی چه؟
بر اساس تعریف راهنمای GINA، آسم شدید آسمی است که با درمان استنشاقی با دوز بالا ترکیب کورتیکواستروئید و برونکودیلاتاتور طولانی‌اثر، یا با نیاز به دوره‌های مکرر کورتون خوراکی، همچنان کنترل نشده بماند. نکته مهم این است که پیش از برچسب آسم شدید، پزشک ابتدا تکنیک اسپری، پایبندی به دارو، مواجهه با محرک‌ها و بیماری‌های همراه مانند رینیت آلرژیک و برگشت اسید معده را بازبینی می‌کند؛ گاهی مشکل در همین موارد است نه در شدت بیماری.
چرا شناخت نوع آسم مهم است؟
آسم شدید انواع مختلفی دارد؛ شایع‌ترین‌ها آسم آلرژیک (مرتبط با پادتن IgE) و آسم ائوزینوفیلیک (مربوط به افزایش نوعی گلبول سفید به نام ائوزینوفیل در خون یا خلط) است. آزمایش خون، بررسی خلط و تست‌های تنفسی به پزشک کمک می‌کند نوع غالب بیماری شما مشخص شود، چون درمان‌های جدید بر اساس همین نوع‌ها انتخاب می‌شوند.
گزینه‌های درمانی پیشرفته
- افزودن داروی استنشاقی سوم با مکانیسم متفاوت (LAMA) به برنامه درمانی
- درمان‌های بیولوژیک تزریقی که مسیرهای ویژه التهاب را هدف می‌گیرند و زیر نظر متخصص تجویز می‌شوند
- در موارد منتخب، درمان کمکی با نظر متخصص ریه
- برونکوترموپلاستی؛ روش نادر برای موارد بسیار مقاوم
- درمان قطعی بیماری‌های همراه مانند رینیت، رفلاکس و آپنه خواب
نشانه‌هایی که آسم شما ممکن است شدید باشد
بیدار شدن مکرر در شب به‌علت سرفه یا تنگی نفس، نیاز هفتگی یا بیشتر به اسپری نجات‌بخش، حمله‌های پیاپی با وجود استفاده منظم از اسپری کنترل‌کننده و افت عملکرد ریه در اسپیرومتری؛ این نشانه‌ها را حتما در ویزیت مطرح کنید.
نقش بیمار در کنترل آسم شدید
- تکنیک استنشاق خود را در هر ویزیت با پزشک بازبینی کنید
- داروها را حتی در روزهای خوب قطع نکنید
- علائم روزانه و تعداد دفعات مصرف اسپری نجات‌بخش را یادداشت کنید
- واکسیناسیون آنفلوانزا، کنترل وزن و فعالیت بدنی منظم را جدی بگیرید
- برنامه اقدام کتبی خود را همیشه در دسترس داشته باشید
این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و جایگزین ویزیت متخصص نیست. اگر حمله آسم به اسپری نجات‌بخش پاسخ نداد، حمله‌ها با فاصله کم تکرار شدند، در صحبت کردن یا راه رفتن دچار مشکل شدید یا لب‌ها کبود شد، بی‌درنگ با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
